Tìm hiểu Các nước Đông Nam Á giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918-1939)

Lý thuyết bài 16: Các nước Đông Nam Á giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918 – 1939)

I. Vị trí các nước Đông Nam Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất

Bản đồ hành chính Đông Nam Á ngày nay

1. Tình hình kinh tế, chính trị, xã hội (chi tiết)

Sau chiến tranh, chính sách khai thác, bóc lột thuộc địa của thực dân phương Tây đã ảnh hưởng lớn đến tình hình các nước Đông Nam Á. Tạo ra sự thay đổi quan trọng về kinh tế, chính trị và xã hội:

– Về kinh tế: Đông Nam Á trở thành thị trường tiêu thụ hàng hóa, là nguồn cung cấp nguyên liệu cho các nước bản địa.

– Về chính trị: chịu sự kiểm soát của chính quyền thuộc địa. Mọi quyền lực đều tập trung trong tay một đại diện của chính quyền thuộc địa hoặc chịu sự chi phối của các nước tư bản thuộc địa.

– Về xã hội: sự phân hóa giai cấp ngày càng sâu sắc.

+ Song song với sự phát triển của kinh tế công thương nghiệp, giai cấp tư sản dân tộc dần lớn mạnh.

+ Số lượng và ý thức cách mạng của giai cấp công nhân ngày càng lớn.

— Cùng với những đổi thay của đất nước, thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và đỉnh cao là cách mạng thế giới đã tác động mạnh mẽ đến phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á.

2. Khái quát phong trào độc lập dân tộc ở Đông Nam Á

a) Nguyên nhân và điều kiện xảy ra vụ nổ:

– Ảnh hưởng của chính sách khai thác, khai thác thuộc địa của các nước thực dân phương Tây.

– Tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga và cao trào cách mạng toàn cầu.

b) Những nét chính về phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở Đông Nam Á:

So với những năm đầu thế kỷ XX, phong trào đã có những bước tiến mới:

Thứ nhất: Sự phát triển của phong trào tư sản dân tộc và sự lớn mạnh của giai cấp tư sản dân tộc.

– Giai cấp tư sản đặt ra những mục tiêu đấu tranh rõ ràng, ngoài mục tiêu kinh tế, mục tiêu độc lập, tự chủ, như tự chủ về chính trị, sử dụng tiếng mẹ đẻ trong trường học.

– Đảng tư sản ra đời và có ảnh hưởng rộng rãi trong xã hội. (Đảng Quốc gia ở Indonesia, Phong trào Tha Kin ở Miến Điện, Đại hội toàn Mã Lai…)

Tham Khảo Thêm:  Tìm hiểu Vàng Ý là gì? Cách phân biệt vàng Ý & vàng Trắng đơn giản 2023

Thứ hai: Xuất hiện khuynh hướng vô sản

– Công nhân tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin nên nhận thức của họ thay đổi căn bản. Chính vì vậy các đảng cộng sản ra đời ở nhiều nước: Đảng Cộng sản In-đô-nê-xi-a (5-1920); 1930: Đảng Cộng sản Đông Dương, Mã Lai, Xiêm La, Phi Luật Tân…).

– Đảng lãnh đạo cách mạng, vực dậy phong trào và trở thành bạo lực, tiêu biểu: Khởi nghĩa vũ trang ở In-đô-nê-xi-a (1926-1927); Phong trào 1930 – 1931 mà đỉnh cao là Công hội Nghệ Tĩnh ở Việt Nam.

II. Phong trào Độc lập Quốc gia Indonesia

1. Phong trào độc lập dân tộc những năm 20 của thế kỷ XX

* Phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản

– Nguyên nhân và điều kiện xảy ra vụ nổ:

+ Sự phát triển của phong trào độc lập dân tộc ở In-đô-nê-xi-a những năm đầu sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.

+ Giai cấp công nhân In-đô-nê-xi-a phát triển nhanh về số lượng và ngày càng trưởng thành về ý thức chính trị; Chủ nghĩa Mác-Lênin lan rộng ở In-đô-nê-xi-a => dẫn đến việc thành lập Đảng Cộng sản In-đô-nê-xi-a (5/1920).

– Đảng cộng sản In-đô-nê-xi-a lãnh đạo cách mạng, tập hợp quần chúng đấu tranh => đưa phong trào cách mạng phát triển và lan rộng trong cả nước. Tiêu biểu: khởi nghĩa vũ trang ở Java và Sumatra (1926 – 1927).

– Kết quả: thất bại.

* Phong trào đấu tranh theo khuynh hướng dân chủ tư sản

– Từ năm 1927, quyền lãnh đạo phong trào cách mạng được chuyển cho Đảng Quốc gia Indonesia do Armet Sukarno đứng đầu.

– Chủ trương và phương pháp đấu tranh:

+ Đoàn kết với các lực lượng dân tộc, chống chủ nghĩa đế quốc.

+ Đấu tranh với chính quyền thực dân bằng phương pháp hòa bình, bất bạo động bất hợp tác.

=> Phong trào đấu tranh phát triển mạnh mẽ, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia.

2. Phong trào độc lập dân tộc những năm 1930

* Đầu những năm 30

– Phong trào nổi lên và lan rộng khắp các đảo của In-đô-nê-xi-a, thu hút đông đảo quần chúng tham gia, thường là khởi nghĩa thủy quân lục chiến ở cảng Sura.

Tham Khảo Thêm:  Tìm hiểu Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 11 trang 20 Tập 1

=> Phong trào bị thực dân Hà Lan đàn áp dã man, Đảng Quốc đại bị khủng bố và đặt ngoài vòng pháp luật.

* Cuối những năm 30

– Phong trào cách mạng của nhân dân Inđônêxia phát triển mạnh mẽ.

– Mặt trận thống nhất chống chủ nghĩa phát xít ra đời với tên gọi chính thức là Liên minh chính trị In-đô-nê-xi-a do A. Sukano đứng đầu.

A.Sukarna

– Tháng 12-1939, Chính hiệp Inđônêxia triệu tập Đại hội đại biểu nhân dân toàn Trung Quốc, nghĩa là đoàn kết dân tộc. Đại hội thông qua nghị quyết về ngôn ngữ, quốc kỳ và quốc ca.

– Tháng 9/1941, Hội đồng nhân dân Inđônêxia được thành lập bày tỏ nguyện vọng hợp tác với chính quyền thực dân trong cuộc chiến chống phát xít Nhật nhưng bị thực dân Hà Lan từ chối.

III. Phong trào chống thực dân Pháp ở Lào và Campuchia

1) Nguyên nhân bùng nổ giao thông

– Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp tăng cường khai thác thuộc địa, nhất là ở Đông Dương – thuộc địa quan trọng và giàu có nhất trong hệ thống thuộc địa của Pháp.

– Chính sách bóc lột, chế độ thuế khóa hà khắc, lao động khổ sai.

=> Một phong trào nổ ra ở Đông Dương chống thực dân Pháp.

2. Các phong trào đấu tranh tiêu biểu

– Ở Lào: cuộc đấu tranh phát triển mạnh nhưng mang tính tự phát, chủ yếu ở Bắc Lào, phong trào cách mạng liên kết chặt chẽ với Việt Nam.

– Ở Campuchia: phong trào bùng lên mạnh mẽ vào những năm 1925-1926 chuyển thành đấu tranh vũ trang. Còn tự phát, tràn lan.

– Ở Việt Nam: phong trào phát triển mạnh:

+ Năm 1930, Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời mở ra thời kỳ mới của cách mạng ba nước Đông Dương.

+ Quy tụ – đoàn kết mọi giai cấp, lực lượng trong xã hội.

+ Xây dựng cơ sở Đảng ở nhiều nơi.

+ Sự tham gia của phong trào cách mạng vào sự phát triển của khuynh hướng vô sản.

– Năm 1936 – 1939, Mặt trận Dân chủ Đông Dương tập hợp nhân dân chống phát xít và chiến tranh. Một số cơ sở của Đảng Cộng sản Đông Dương được xây dựng và thành lập ở Viêng Chăn, Phnôm Pênh… đã kích thích sự phát triển của phong trào đấu tranh ở Lào và Campuchia trước khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ.

Tham Khảo Thêm:  bảng cộng trừ có nhớ lớp 2

IV. Cuộc đấu tranh chống thực dân Anh ở Malaya và Miến Điện

1. Mã Lai

* Nguyên nhân bùng nổ: Chính sách bóc lột hà khắc của thực dân Anh đã khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa nhân dân Mã Lai với thực dân Anh.

* Những nét chính về cuộc đấu tranh chống thực dân Anh:

– Đầu thế kỷ XX, phong trào đấu tranh chống thực dân Anh của nhân dân Mã Lai phát triển mạnh mẽ, dưới sự lãnh đạo của Đại hội đại biểu toàn dân Mã Lai.

– Mục tiêu: đòi sử dụng tiếng Mã Lai trong trường học, đòi tự do kinh doanh, cải thiện việc làm,…

– Tháng 4/1930, Đảng Cộng sản ra đời nhằm thúc đẩy phong trào cách mạng phát triển nhưng chưa đủ điều kiện lãnh đạo sự phát triển của cách mạng.

2. Miến Điện

– Đầu thế kỷ XX, phong trào đấu tranh phát triển dưới nhiều hình thức (không hợp tác, tẩy chay hàng hóa của Anh, không nộp thuế…) thu hút đông đảo quần chúng tham gia, có quy luật cuộc nổi dậy của nhà sư Atama.

– Những năm 1930, phong trào đấu tranh phát triển lên cao hơn, thường là phong trào Tha Kin, thu hút đông đảo nhân dân tham gia đòi quyền làm chủ đất nước (đổi mới chế độ đại học, thành lập trường đại học). của các trường đại học tư ở Miến Điện, đòi tách Miến Điện ra khỏi Ấn Độ và đòi quyền tự trị).

=> Kết quả: Năm 1937, Miến Điện tách khỏi Ấn Độ và giành quyền tự trị trong Liên hiệp Anh.

V. Cách mạng 1932 ở Xiêm

– Lý do: nhân dân Xiêm bất mãn với chế độ quân chủ của Rama VII => năm 1932, một cuộc cách mạng nổ ra ở Bangkok dưới sự lãnh đạo của giai cấp tư sản do Pridi Phonamion lãnh đạo.

– Mục tiêu của cuộc đấu tranh: đòi cải cách kinh tế – xã hội theo hướng tư sản nhưng đồng thời cũng là bảo toàn ngai vàng.

– Kết quả: lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế của Rama VII, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. Mở đường cho Xiêm phát triển theo hướng tư bản chủ nghĩa.

– Đặc điểm: cách mạng tư sản không triệt để.

Related Posts

cảm nghĩ của em về nhân vật lão hạc

Cùng trường THPT Lê Hồng Phong tìm hiểu cách viết một đoạn văn ngắn bày tỏ cảm nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc. Lão Hạc…

thuyết minh về tác giả nguyễn trãi

Văn mẫu lớp 10: Thuyết minh về nhà thơ Nguyễn Trãi vừa được Tip.edu.vn sưu tầm và gửi tới bạn đọc tham khảo. Bài viết bao gồm…

khái niệm hai tam giác đồng dạng

Trong toán học, chắc hẳn bạn đã từng nghe đến khái niệm tam giác đồng dạng. Vậy chính xác tam giác đồng dạng là gì? Nó có…

đề thi cuối học kì 2 lớp 4 môn toán

Nội dung chính PHẦN 1. ĐỐI TƯỢNG 1.1 Câu đố 1.2. Tiểu luận PHẦN 2. GIẢI PHÁP 2.1 Trắc nghiệm. 2.2 Tiểu luận PHẦN 1. ĐỐI TƯỢNG…

đề kiểm tra 1 tiết tiếng anh lớp 12 lần 1

Đề kiểm tra Tiếng Anh 1 tiết 12 lần 2 có đáp án Sau đây là phần Đề thi học kì 1 môn Tiếng Anh lớp 12…

giải thích câu nhiễu điều phủ lấy giá gương

Hướng dẫn làm bài thuyết minh ca dao Nhiễu điều che giá gương, người trong nước phải thương nhau cùng nhau do trường THPT Lê Hồng Phong…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *